Samen Werkt: Vakmanschap in Verbinding

Samen Werkt! is een initiatief van Vereniging Amersfoortse Bedrijven (VAB), Gemeente Amersfoort, het beroepsonderwijs (MBO Amersfoort, ROC Midden Nederland en Hogeschool Utrecht) en Citymarketing Amersfoort. Ook het Werkcentrum regio Amersfoort werkt hieraan mee.

Tijdens het evenement Samen Werkt! op 26 februari 2026 is, samen met het Stagepact, het rapport ‘Vakmanschap in Verbinding’ door Jeroen Schuil gepresenteerd. In dit rapport worden de kansen en knelpunten in de regio in beeld gebracht.

Arbeidsmarktregio Amersfoort staat voor belangrijke veranderingen. Op basis van demografische ontwikkelingen, een aanhoudend krappe arbeidsmarkt en verschuivende economische accenten worden kansen en aandachtspunten benoemd. Hiermee werken werkgevers, onderwijsinstellingen en overheden gezamenlijk aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt.

Samenvatting rapport

• Er vindt een verschuiving plaats op de arbeidsmarkt. Op korte termijn verdwijnt een generatie (50-65-jarigen) van de arbeidsmarkt. Deze wordt niet voldoende aangevuld vanuit de groep 15-30-jarigen.
• Tegenover een werkzame beroepsbevolking van 195.000 staan 176.700 banen plus 52.300 zelfstandigen. We zijn dus mede afhankelijk van niet in de regio woonachtige werkenden. De bevolking is aan het vergrijzen.
• De vraag naar arbeid is aan het veranderen. Er lijkt meer nadruk te liggen op kenniswerk, dienstverlening en zorg. Maar we kunnen niet zonder de technische beroepen op niveau 2.
• Veel studenten in het mbo kiezen voor opleidingen in zorg en welzijn, sport en zakelijke dienstverlening Ook in deze sectoren zitten nu en in de toekomst knelpunten.
• Beroepen in de bouw en industrie mogen meer focus hebben bij studenten (en ouders), studiebegeleiders en werkgevers. Dit is nodig om de energietransitie mogelijk te maken, maar ook de lopende bouw- en infraprojecten aan de gang te kunnen houden.
• Om voldoende instroom in technische beroepen op niveau 2 te realiseren, is nauwe samenwerking tussen opleiders en werkgevers vereist. Zij moeten samen programma’s ontwikkelen voor vroege kennismaking met techniek én voor LLO om werknemers te blijven binden en ontwikkelen.

Focuspunten per sector

• Zorg en welzijn

Vergrijzing: de aanwas vanuit het onderwijs is op het eerste gezicht in orde, maar de verwachting is dat voor een beroep als verzorgende en verpleegkundige de krapte in de komende jaren verder zal toenemen. Er moet dus op meer manieren worden bekeken hoe de tekorten aan te pakken.

• Bouw en industrie

Arbeidskrapte: voor beroepen als metaalarbeiders, machinemonteurs, bouwarbeiders (niveau 2) en vakspecialisten natuur en techniek (niveau 3) geldt dat de krapte verder zal toenemen.

• ICT

Ontwikkelingen: hoewel de krapte iets af lijkt te nemen, is het de vraag welke ontwikkelingen de werkgelegenheid in de komende jaren zullen bepalen. Welke rol speelt AI in de vorm en uitvoering van het werk? Hoe spelen onderwijsinstellingen en werkgevers hierop in?

• Dienstverlening

Omscholing: vanwege de diversiteit in beroepen lijkt omscholing hier dé oplossing. Tijdens de coronacrisis zagen we horecapersoneel dat massaal bij de GGD ging werken. Flexibiliteit tijdens de opleiding en een breed perspectief om jongeren een basis te geven voor veel verschillende beroepen is heel belangrijk.

Speerpunten binnen regio Amersfoort

In 2012 is door de Universiteit Utrecht en de Erasmus Universiteit in beeld gebracht welke clusters van bedrijvigheid in de regio Amersfoort relatief zijn oververtegenwoordigd en waar het grootste innovatiepotentieel ligt. Dat leverde de ‘Amersfoortse Ruit’ op: een groep van zes onderling verbonden en sterk vertegenwoordigde sectoren die samen vier clusters vormen. Dit zijn ICT-diensten, Bouwkundig en technisch ontwerp, (para)Medische behandelcentra en Managementadvies.

Kansen en knelpunten

De vergrijzing zet door en het aantal personen dat de komende twintig jaar uit het arbeidsproces verdwijnt, is groter dan de aanwas vanuit jonger en/studenten. Alleen arbeidsmarktbeleid is niet voldoende omdat er op dit moment voor deze groep jongeren onvoldoende woonruimte lijkt te zijn om zich permanent in de regio te kunnen vestigen.

Het (nog) verder richten op andere ontwikkelingen zoals automatisering en AI lijkt daarnaast noodzakelijk. Wellicht niet zozeer om banen te vervangen, maar om voldoende gekwalificeerd personeel te vinden voor veranderende banen. En ook om zittend personeel mee te nemen in het Leven Lang Ontwikkelen dat op elke werkplek gevraagd wordt.

Het meest opvallend is en blijft de grote vraag naar personeel op beroepsniveau 2. Hieronder vallen beroepen met taken als het bedienen van machines en elektronische apparaten, het besturen van voertuigen, het onderhouden en repareren van elektrische en mechanische apparaten en het bewerken, ordenen en opslaan van gegevens.

Voor vrijwel alle beroepen op dit niveau is het noodzakelijk informatie te kunnen lezen zoals veiligheidsvoorschriften, afgehandeld werk te kunnen beschrijven en nauwkeurig eenvoudige berekeningen te kunnen uitvoeren.

Voor veel beroepen op beroepsniveau 2 zijn een gevorderde taal- en rekenvaardigheid en goede communicatieve vaardigheden vereist. Bij sommige beroepen vormen deze vaardigheden het belangrijkste onderdeel van het werk. Veel beroepen op dit niveau vereisen een goede handvaardigheid.

Om de stap naar dit niveau te kunnen zetten, is het van belang dat werknemers over een basis werken denkniveau beschikken. Er is relatief veel aanbod op een ‘lager’ niveau dat doorgeschoold zou kunnen worden. Hierbij is ook van belang dat de mogelijkheden voor werkgevers wordt gecreëerd om in deze bijscholing te voorzien.

Wil je het gehele rapport met alle cijfers ontvangen, stuur dan een mail naar info@werkcentrumregioamersfoort.nl.